Câu chuyện về những cô bò lai!

Bản Nậm Khay, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu có 48 hộ trong đó có 13 hộ gia đình nghèo, 11 hộ gia đình cận nghèo người dân tộc Dao. 6 hộ gia đình nhận bò lần này là những hộ gia đình nghèo hoặc cận nghèo được anh chị em Vui-Khỏe-Ấm-No ở Lai Châu phối hợp với Xã và Thôn tìm hiểu kỹ lưỡng, dân bản nhất trí lựa chọn. Những hộ được chọn lần này có sức lao động (ít nhất là có 2 lao động chính trở lên), có trẻ đang tuổi đến trường, chăm chỉ lao động, muốn được chăn nuôi, phát triển kinh tế hộ gia đình, muốn vươn lên thoát nghèo. 3 bò được các cựu học sinh Khóa 1, trường Hà Nội – Amsterdam tài trợ. 3 bò được mua từ nguồn anh em Xù – Xì vẽ tranh và cùng các cô chú Quỹ Vui-Khỏe-Ấm-No phát hành Lịch 2016. Mọi người ủng hộ bằng việc thiết kế, in ấn, mua Lịch và ủng hộ thêm.

Bò hỗ trợ lần này có độ tuổi từ 15 – 18 tháng tuổi được mua thông qua Sở Nông nghiệp để đảm bảo giống tốt, phù hợp với điều kiện chăn thả ở địa phương, có bảo hành. Thông thường bò có tuổi đời từ 2 -2,5 tuổi thì bắt đầu mang thai và sinh sản. Vậy 6 con bò này khoảng năm nữa thì đến tuổi sinh sản. Sau khi thụ thai, bò mang thai hơn 9 tháng sẽ sinh bê con.

Khi chọn, hộ đã trao đổi với các hộ gia đình và chính quyền địa phương là bò được nhà tài trợ hỗ trợ cho hộ gia đình để giúp gia đình phát triển kinh tế thoát nghèo; vì vậy bò đó là tài sản của hộ gia đình và gia đình có trách nhiệm nuôi, chăm sóc cho bò sinh sản, sau này những con bê con cũng là tài sản của gia đình không phải chuyển cho ai.

Các gia đình được tặng bò đã được hướng dẫn và kiểm tra làm chuồng, và quây bạt xung quanh chuồng để chống rét, trồng cỏ. Chương trình tiêm phòng đàn gia súc đều được thực hiện mỗi năm 2 lần (phòng lở mồm long móng, tụ huyết trùng…) do thú y xã và trưởng bản thực hiện, thuốc tiêm do trạm thú y huyện cấp miễn phí.

Cập nhật mới nhất của bạn Chử Đức Hạnh, người đã trực tiếp theo hoạt động này từ khi còn là ý tưởng:

Vào những ngày cuối tháng 12 năm 2015, Lai Châu đón đợt không khí lạnh đầu tiên của mùa đông, nhiệt độ xuống thấp lại thêm trời mưa phùn làm cho cái rét càng trở nên cắt da cắt thịt hơn. Thế nhưng với 6 hộ gia đình được tặng bò giống từ nguồn quỹ từ thiện của các anh chị AK1 và 2 cháu Xù – Xì thì dường như ấm hơn khi niềm vui đó trở thành hiện thực. Theo kế hoạch, ngày 18 tháng 12, chúng tôi cùng Ban điều hành Plan xã Khổng Lào thực hiện bàn giao 6 con bò giống sinh sản cho 6 hộ gia đình nghèo của bản Nậm Khay, xã Khổng Lào làm vốn và vươn lên thoát nghèo trong tương lai.

Mặc dù đường từ trên bản xuống trung tâm xã đi lại rất khó khăn lại thêm trời mưa khiến con đường càng trở nên lầy lội hơn. Thế nhưng khi chúng tôi vào đến UBND xã là 7h30 thì cả 6 hộ gia đình đã có mặt đầy đủ. Tôi hỏi đùa một câu sao bà con xuống sớm thế? Các hộ gia đình tươi cười trả lời “Hôm nay được nhận bò nên chúng tôi xuống từ lúc 6 giờ cơ” . Tôi đưa mắt quan sát cả 6 hộ gia đình thì bắt gặp những ánh mắt vui mừng, sự phấn khởi được hiện rõ trên những khuôn mặt gầy gò lam lũ và đen sạm của người dân bản.

Chúng tôi cùng đại diện Ban điều hành xã và 6 hộ gia đình di chuyển đến địa điểm tập kết và cho đại diện 6 hộ gia đình bốc thăm nhận bò.

Do mấy hôm nay thời tiết rất lạnh, nhiệt độ chỉ khoảng 11 – 120C sợ những cô bò mới đến Lai Châu chưa quen với khí hậu vùng cao cộng với nhiệt độ thấp, lo cho sức khỏe của 6 em bò nái nên chúng tôi đã bàn với 6 hộ gia đình là sẽ nuôi tập trung tại nhà cung cấp thêm 6 – 7 ngày nữa, đợi cho qua đợt rét này thì bà con xuống dắt bò về. Tất nhiên, chúng tôi cũng không quên phân công cho 6 hộ sẽ lần lượt cắt cỏ từ trên bản và chuyển xuống cho bò ăn.

Đến hẹn lại lên, sau một tuần đợt rét đậm đã qua đi, chúng tôi mời thêm cán bộ kỹ thuật của trạm khuyến nông tập huấn về cách chăm sóc bò cho 6 hộ gia đình trước khi các hộ đưa bò về.

Một tuần sau khi bò được về với gia đình, tôi cùng anh Nguyễn Đức Kiên cán bộ phòng nông nghiệp xã Khổng Lào quay trở lại bản Nậm Khay đi thăm các cô bò nái.

Đầu tiên chúng tôi đến nhà anh Phàn Đức Nam một hộ gia đình nghèo có 4 khẩu và có cả 2 con là trẻ SC trong chương trình hợp tác với  tổ chức Plan.

“Anh Nam ơi, anh Nam có nhà không?”

Không có tiếng trả lời… chắc không có nhà rồi!

Chúng tôi ngó nghiêng nhìn vào chuồng bò…. à bò có nhà… tôi tiến lại gần thì thấy cháu Phàn Thị Thảo là con gái lớn của anh Nam đang cho bò ăn.

Tôi hỏi “Bố mẹ con đi đâu rồi?”, con bé trả lời “Bố mẹ con đi làm nương, chỉ có mình con ở nhà thôi”. Ngồi trò chuyện với cháu một lúc, tôi được biết từ khi gia đình được nhận bò mỗi khi bố mẹ bận việc trên nương, ngoài việc học cháu thường xuyên là người chăm sóc cho cô bò của gia đình, cho bò ăn, cho bò uống nước … Công việc như đã quen với cô bé từ lâu…Nhìn thấy bò khỏe mạnh, chuồng trại đàng hoàng sạch sẽ, đầy đủ thức ăn và nước uống, tôi yên tâm và đi sang hộ gia đình khác.

Gia đình thứ 2 chúng tôi đến là gia đình anh Tẩn A Vinh và chị Phàn Thị Ngoan

Vừa đến nơi, hình ảnh trước mắt tôi là 2 vợ chồng anh Vinh đang làm thức ăn cho cô bò yêu quí của gia đình. Chị thái chuối còn anh Vinh thì đi lấy cám trộn với chuối cho bò ăn.

Thấy bò cột ngoài trời tôi hỏi sao không cho bò vào chuồng cho khỏi nắng? anh Vinh nhanh nhảu trả lời: “Thỉnh thoảng phải cho ra ngoài cho bò sưởi nắng cho ấm chứ”. Ngồi lại trò chuyện với gia đình, anh Vinh cứ thao thao việc chăm bò cắt cỏ, chặt chuối, rồi dọn dẹp chuồng trại … Anh Vinh kể từ ngày được dự án tặng bò gia đình vui lắm như được đón thêm thành viên với của gia đình. Nụ cười giòn tan của anh chị khiến chúng tôi cảm nhận được niềm vui, niềm hạnh phúc của gia đình.

Hộ tiếp theo chúng tôi đến là hộ nhà anh Lý Chào Dèn.

Men theo sườn đồi cách bản chừng hơn 1 km chúng tôi đến lán nhà anh Dèn để thăm cô bò có bộ lông vàng trắng xinh gái nhất đàn.

Chà chà … nhà anh Dèn làm chuồng bò khang trang thế, vợ anh Dèn đang lúi húi dọn phân và cho bò ăn. Tiến lại gần tôi nói chi xin kiểu ảnh nha, chị … ngẩng đầu lên cười toe toét …”Vâng.”

Tôi nói vui gia đình anh Dèn là may mắn nhất trong 6 hộ được tặng bò đấy nha, vợ anh mát tay hôm đi bốc thăm được ngay em bò xinh gái nhất đàn. Nói chuyện với anh Dèn về kế hoạch phát triển kinh tế trong thời gian tới, anh Dèn nói vợ chồng mình suốt ngày chỉ ở trong lán, ngoài việc trồng chuối mình sẽ phát triển thêm đàn gà và đặc biệt sẽ chăm chút cho cô bò thật tốt để sang năm hi vọng cô bò nhà mình sẽ sinh được thêm bê con, mình muốn có một đàn bò lớn để có tiền cho con cái đi học. Ngồi trò chuyện và quan sát chuồng bò mà anh Dèn tự tay dựng lên khá chắc chắn, tôi thầm chúc cho anh và gia đình sớm biến ước muốn trở thành hiện thực.

Chúng tôi đứng lên chào gia đình và đi tiếp sang hộ nhà anh Lý Chỉn Ngan.

Khi đến nhà anh Ngan, cả gia đình đã đi vắng ngó chuồng bò cũng không thấy bò đâu, chúng tôi đang định quay xe đi về thì anh Ngan chở sắn về đến nhà.

Tôi hỏi nhà mình đi thu sắn về à? Anh Ngan vui vẻ trả lời “Vâng em với nhà em đi thu sắn trên đồi”. Tôi hỏi tiếp: “Thế bò đâu? Ai chăn?” anh Ngan tiếp lời: ”Bò em cũng mang đi theo vừa thu sắn vừa thả bò anh ạ” Ngan cười! Tôi hỏi, đi lên đồi có xa không? “Không xa anh ạ, ngay đây thôi”. Thế là chúng tôi theo chân anh Ngan đi lên đồi để thăm bò. Cô bò nái của gia đình anh Ngan đã mạnh dạn hơn từ khi về với gia đình. Thay vì sợ hãi mỗi khi thấy người lạ như hôm ở điểm nuôi tập trung, giờ thì cô đã nhởn nhơ gặm cò cùng với đàn trâu của những hộ gia đình khác trong bản.

“Ngan ơi, chỉ thả bò thế này thôi à? Có cho ăn thêm gì không?” Tôi hỏi thêm.

Anh Ngan trả lời: “Có anh ạ, em vẫn cắt cỏ với thái chuối cho ăn thêm”… Nhìn bò đã quen với việc chăn thả và cũng được gia đình chăm sóc tốt chúng tôi yên tâm và quay xuống đi thăm tiếp 2 cô bò của nhà Chang Phủ Lìn và Lù Chỉn Phà.

Nhà Lìn và nhà Phà cách nhau không xa cùng nằm trên một lối nhỏ của bản.

Chúng tôi qua nhà Phà trước thì cả nhà đều đi vắng. Chúng tôi đến thẳng chuồng bò, bò đã được cho ăn no và cột trong chuồng. Nhìn xung quanh tôi thấy cỏ được cắt sẵn chất cả đống, chuồng trại làm cũng khá tươm tất, tôi thấy an lòng và tiếp tục sang nhà anh Lìn.

Sang đến nhà Lìn cô bò cũng vừa được đi chăn về, đây là cô bò nhiều tuổi nhất trong số 6 cô bò được tài trợ. Từ khi còn nuôi tập trung, cô này đã có dấu hiệu động dục, dự kiến chỉ vài tháng nữa thôi, nếu được chăm sóc tốt là cô bò này đã có thể mang thai và mang lại hi vọng thoát nghèo cho gia đình anh Lìn.

Sau khi đi thăm được một lượt các em bò giống được tài trợ bởi anh chị trong nhóm AK1 và 2 cháu Xù – Xì, được tận mắt chứng kiến các em bò vẫn khỏe và được các gia đình chăm sóc rất chu đáo, từ trong lòng mình tôi thấy một cảm giác lâng lâng vui sướng khi mình đã góp sức vào việc kết nối những tấm lòng từ thiện đến với những gia đình nghèo ở vùng sâu, vùng xa.

Thông tin về hoạt động “Bò nái sinh sản” tại Lai Châu như sau:

03 bò nái sinh sản được mua bằng tiền bán lịch 2016 của 2 anh em Xù – Xì và quỹ VKAN được tài trợ cho 3 hộ gia đình nghèo của bản Nậm Khay xã Khổng Lào là:

  • Hộ Phàn Đức Nam
  • HGĐ Tẩn A Vinh
  • Lý Chào Dèn

03 bò nái sinh sản được mua bằng nguồn tài trợ của anh chị AK1 là:

  • Lý Chỉn Ngan
  • Chang Phủ Lìn
  • Lù Chỉn Phà
Chử Đức Hạnh
Phong Thổ
Tháng 12 năm 2015
This entry was posted in 2. Những gì chúng tôi đang làm, Bò cái sinh sản and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *